زراره مطمئن شد كه حكومت حق تا دو سال ديگر واقع خواهد شد . « 1 » ازپاره‌اى روايات استفاده مىشود كه يكى از علل به تأخير افتادن حكومت امامان ( ع ) رعايت نكردن « تقيّه » وافشاى امر امامت از سوى بعضى از شيعيان بوده است . ابوحمزه ثمالى مىگويد : از ابو جعفر ( ع ) شنيدم كه مىفرمود : اى ثابت ! خداوند براى اين امر ( تشكيل حكومت علوى ) سال هفتاد را معين كرده بود ؛ چون ( امام ) حسين صلوات الله عليه كشته شد ، خشم خداوند بر زمينيان شدت يافت ؛ از اين رو ، آن را تا سال 140 به تأخير انداخت . ما اين موعد را براى شما باز گفتيم و شما آن را افشا كرديد و پرده استتار اين راز را گشوديد . پس از آن خداوند براى آن ، وقت و موعدى را نزد ما معين نساخت . و خدا هرچه را بخواهد محو ، و هر چه را بخواهد ثبت مىكند . ابوحمزه مىافزايد : اين سخن را با ابوعبداللّه ( ع ) درميان گذاشتم ، فرمود آرى ، اين چنين بود . « 2 » آثار نامطلوب تقيّه امام صادق ( ع ) هرچند موفق شد در پوشش « تقيّه » بربسيارى از اهداف وآرمانهاى الهى خود دست يافته ، نقشه‌ها وتوطئه‌هاى دشمن را خنثى كند ، ليكن « تقيّه » دركنار همه فوايدى كه در بر داشت ، آثار نامطلوب وابهامات فراوانى بر نهضت فرهنگى و سياسى امام صادق ( ع ) وارد كرد . چرا كه مقتضاى كار پنهانى ، پوشيده ماندن ماهيّت وابعاد آن از ديد عموم مردم ، بويژه نامحرمان است . باتوجه به اين جهت ، برغم آنكه پيشواى ششم در مقايسه با بسيارى از امامان ديگر ، بيشترين ارتباط را با شيعيان و ياران خود داشت ، ليكن متأسفانه ابعاد زندگى آن گرامى ، بويژه در ساليان آغاز امامتش كه مصادف با اواخر حكومت بنى اميّه بود ، درهاله‌اى از

--> ( 1 ) - رجال كشى ، ج 1 ، ص 376 ، رديف 261 . ( 2 ) - كافى ، ج 1 ، ص 368 .